Behandeling van slaapstoornissen: slapeloosheid, 

insomnie en nachtmerries

 
Ongeveer vijf tot zeven procent van de mensen in Nederland heeft last van een chronisch slaapprobleem (insomnie) of slaapstoornis. Mensen met insomnie rapporteren inslaapproblemen, doorslaapproblemen, vroeg wakker worden, nachtmerries en klachten overdag, zoals vermoeidheid, klachten m.b.t. de stemming, geheugenproblemen, concentratieproblemen en slaperigheid. We spreken van insomnie  als de klachten minstens drie keer per week optreden en gepaard gaan met klachten overdag. 
 

Er bestaan veel individuele verschillen tussen hoe mensen hun slaap ervaren. Hetzelfde slaappatroon kan voor de ene persoon als  prettig ervaren worden, terwijl het voor een  ander als slechte slaap gewaardeerd wordt.  Een standaardnorm voor goede gezonde slaap bestaat dan ook niet, slaapklachten zijn subjectief.  

 

Vaak zullen wij actigrafie inzetten om een beter beeld van de slaapklachten te krijgen. De cliënt draagt dan enkele dagen de ‘Actiwatch’. Dit is een horloge dat slaap, licht en fysieke activiteit meet. De verkregen resultaten geven meer objectieve informatie ten aanzien van de klachten, wat leidt tot een beter inzicht bij zowel cliënt als therapeut. 

 
Voor slaapproblemen bij uw kind kunt u een ' slaapintake' overwegen. 
Daarnaast biedt Brainclinics verschillende behandelmethoden bij slaapproblemen afhankelijk van de klachten:
 

Cognitieve gedragstherapie voor volwassenen

Uit onderzoek blijkt dat Cognitieve gedragstherapie een effectieve behandelmethode is voor insomnie. Een onlangs uitgevoerd onderzoek naar de effectiviteit van deze behandeling laat zien dat de positieve effecten op inslaaptijd, aantal keren wakker ’s nachts, duur van waak na inslapen en slaapkwaliteit groot zijn en dat het positieve effect op de totale slaaptijd gemiddeld is (Riemann & Perlis, 2008). De effecten zijn vergelijkbaar of beter dan die van slaapmedicatie. 
 
Voor wie kampt met slaapklachten waarvoor geen lichamelijke oorzaak is aan te wijzen, kan cognitieve gedragstherapie mogelijk helpen. Veel slaapklachten zijn terug te voeren op verkeerde verwachtingen, belevingen en gedrag. Deze vorm van begeleiding is erop gericht (verkeerde) verwachtingen rond de slaap bij te stellen, inzicht te geven in het eigen slaapgedrag en ander slaapgedrag aan te leren. 

Deze behandelmethode bestaat in totaal uit 10 sessies, waarvan de eerste 7 sessies wekelijks zullen plaatsvinden. Voordat u in behandeling komt, wordt er een intake gepland om de slaapklachten goed in kaart te brengen en om te beoordelen of de cognitieve gedragstherapie voor u geschikt is. 

 
 

Neurofeedback bij slaapproblemen en slaapstoornissen

Neurofeedback is een bewezen effectieve behandelmethode bij de behandeling van ADHD/ADD en slaapproblemen waarbij door training van hersenactiviteit de klachten afnemen. Onderzoek naar neurofeedback bij de behandeling van chronische insomnie heeft klinisch relevante verbeteringen laten zien (Cortoos et al., 2009) en verschillende onderzoeken hebben ook laten zien dat neurofeedback leidt tot een toename van slaap-spoeltjes tijdens de slaap (Sterman et al., 1970; Hoedlmoser et al., 2008) wat een belangrijke maat is voor een verbeterde slaap. Hiermee is het werkingsmechanisme van neurofeedback bij slaapproblemen ook goed onderzocht.
 
Bij volwassenen en kinderen met ADHD/ADD en bijbehorende slaapproblemen zal neurofeedback mogelijk i.c.m. cognitieve gedragstherapie ingezet worden. Volwassenen met een primaire chronische slapeloosheid zal in eerste instantie geadviseerd worden om cognitieve gedragstherapie voor chronische slapeloosheid te doen. Mogelijk zou desgewenst neurofeedback later ingezet kunnen worden. Voor meer informatie over neurofeedback zie ook de sectie over neurofeedback.

 

Hieronder ziet u een fragment over neurofeedback, slaap en ADHD bij RTL4 met Brainclinics

 
 
 

 

Imaginatie- en rescriptingtherapie (IRT) bij nachtmerries

 (Van Schagen, Lancee en Spoormaker, 2012)


Nachtmerries zijn vervelende dromen waarbij u heftige emoties kunt voelen, zoals angst, boosheid en verdriet. Een vervelende droom noemen we een nachtmerrie als het verhaal van de droom goed onthouden wordt en de emotie zo heftig is dat iemand er slechter van slaapt en er overdag last van heeft, bijvoorbeeld omdat degene steeds aan het nare verhaal moet denken.
Iedereen heeft wel eens een nachtmerrie gehad, dat is op zich vervelend, maar als het niet vaak voorkomt dan zal het uw leven niet negatief beïnvloeden. Als de nachtmerries echter heel vaak voorkomen en ervoor zorgen dat u niet goed meer slaapt en overdag minder goed functioneert, is het belangrijk dat er iets aan de nachtmerries gedaan wordt.


Sinds kort is er een methode ontwikkeld die ‘imaginatie- en rescriptingtherapie’ (kortweg IRT) wordt genoemd. IRT is een behandelmethode uit de cognitieve gedragstherapie. Bij IRT leert u om het verhaal van uw terugkerende nachtmerrie te veranderen (rescripting) in een verhaal met een betere afloop. Door u het nieuwe verhaal overdag in te beelden (imaginatie) is de kans groot dat de nachtmerrie verandert en uiteindelijk zelfs verdwijnt. Er is onderzoek gedaan naar het effect van IRT en de resultaten zijn veelbelovend. De meeste mensen met hardnekkige nachtmerries hebben baat bij deze methode (Lancee, Van Schagen, Swart, & Spoormaker, 2011).
De behandeling bestaat uit 7 eerstelijns sessies. Voordat de behandeling start, zal er een intake plaatsvinden.

 

Verder passen we soms ook lichttherapie toe indien er een verschoven circadiane ritmiek een rol speelt bij de klachten.